Home » Vrije school

Tag: Vrije school

Kleurenzin

De zon is geel, de hemel blauw en het gras groen. Dit zijn vaak de enige drie dingen die lijken te kloppen in een kindertekening. Huizen kunnen groen zijn, de mensen paars, bomen worden getekend met rood en dieren krijgen de prachtigste regenboogkleuren. Kinderen tekenen vanuit passie en letten absoluut niet op de kleuren die ze gebruiken. Zo kan een kind ook een hele dierentuin tekenen met alleen oranje of juist ieder lokje haar een andere kleur geven.

Kleur zonder betekenis

De kleurenzin is de derde van de vier omgevingsgerichte zintuigen. Kleuren spreken de ziel direct aan en horen ook te kloppen bij de wat de kinderen zien. In het begin heeft een kind niet in de gaten dat een bepaalde kleur bij een bepaald object hoort. Het is niet vanzelfsprekend dat rood bij warmte hoort en dat lichtblauw bij iets koels. Een kind kiest in eerste instantie niet bewust voor bepaalde kleuren. Zo worden de tekeningen van kinderen al gauw kleurrijke kunstwerken. De kleurenzin moet nog opgevoed worden en of dit goed verloopt of niet is afhankelijk van de omgeving waarin een kind zich bevind.

De omgeving in kleur

Het is goed voor de opvoeding van de kleurenzin als de kleuren van de dingen in de leefomgeving van een kind kloppen. De kleur van een object dient iets te zeggen over het object zelf. Een houten stoel, dient een aarde kleur te hebben bijvoorbeeld. Een lamp dient een natuurlijk lichte, goudgele kleur te hebben. In mijns inziens dient kinderkleding bijvoorbeeld en vrolijke kleur te hebben en dus geen zwart, wit, grijs of bruin. Al slaat de kledingindustrie hier de afgelopen jaren ook wel weer in door, door allerlei neon kleurige kleding op de markt te brengen.

Kleurrijke kleding van Tootsa

Kleur geeft de wereld om je heen letterlijk kleur. Stel dat alles om je heen een variatie van de kleur grijs was. Kleur spreekt direct tot de ziel en dit is ook te zien. Een mens zal zich ook kleden naar hoe het zich voelt. Dit verschilt per persoon en per cultuur. In de Nederlandse cultuur hoort bij een begrafenis de kleur van somberheid en de dood en bij een geboorte lichte, frisse kleuren die wij bij de geboorte van een nieuw leven vinden passen. In andere culturen krijgen kleuren een andere betekenis, denk aan de Día de Muertos, de dag van de dood die jaarlijks in Mexico wordt gevierd en de kleuren die hierbij horen. Of neem de kleur rood in China bijvoorbeeld. De rode kleur is voor hen een symbool van geluk en blijdschap. Kleuren zijn objectief.

Roze wordt niet plots groen

In principe zijn kleuren objectief. Smaken en geuren zijn behoorlijk subjectief. Je proeft iets en omschrijft wat je proeft maar jouw omschrijving van een smaak is afhankelijk van veel verschillende dingen. Een kleur van een object valt niet te betwisten. De betekenis die aan een kleur gegeven wordt wel, maar de kleur zelf niet. Roze kan niet opeens groen genoemd worden. En zo horen kleuren ook bij een bepaald seizoen. Ieder seizoen verandert de kleur van de natuur om je heen en vaak zul je merken dat je eigen kledingkast hierin mee verandert.

Photo: Dayne Topkin/Unsplash

Hoe kleur werkt en waar het vandaan komt is een interessant onderwerp en de theorie van Goethe ligt hier binnen de antroposofie ten grondslag. Hier zal ik in een toekomstige blog dieper op ingaan.  

Kleurencirkel van Goethe

Het ontwikkelen van de kleurenzin

Met de kleurenzin neem je het externe beeld van de innerlijke wereld van een object waar. Als de kleurenzin zich goed heeft kunnen ontwikkelen is het ook mogelijk waar te nemen of wat er extern getoond wordt ook klopt bij wat er intern gebeurt. Zo ook in sociale situaties.

Omdat de kleurenzin steeds vaker ook wel het ‘zien’ genoemd wordt (en hierdoor breder gemaakt wordt dan alleen de werking van kleuren) heb ik een paar oefeningen bij elkaar gezocht die niet alleen met kleur te maken hebben maar met het zien over het algemeen.

* Omring jezelf met de kleuren die de seizoenen dragen. Omring jezelf en je kinderen in de:
               * Zomer met felle, vrolijke kleuren.
               * Herfst met rode, oranje en bruine tinten, de kleuren van de bladeren aan de bomen.
               * Winter met donkere, warme kleuren die geborgenheid bieden.
               * Lente met pastelkleuren die fris ogen.

* Bied activiteiten aan waarbij kleuren en vormen gesorteerd mogen worden.
* Kijk met oudere kinderen naar optische illusies en bespreek wat ze zien.
* Benoem de kleur van voorwerpen om je heen. “Vang de gele bal”, “Wil je op de rode stoel gaan zitten?” “Wil je een oranje
   sinaasappel?”
* Teken, kleur, schilder en boetseer met veel verschillende kleuren.  

Photo: Nanda Green/Unsplash

De wereld is jouw kleurenrijk. Geniet van de kleuren om je heen en neem je kinderen hierin mee!
Ik ben heel erg benieuwd wat jullie van de volgende stelling vinden:
“De afgelopen jaren zijn er steeds meer neonkleurige kleren op de markt gekomen. Kleding met deze kleuren schreeuwen om aandacht en leiden kinderen snel af.”

Laat je jouw mening achter!? Ik ben benieuwd!

 

Please follow and like us: